Skip to content

Antwerpen op weg naar een technocratencollege? De Grote Rokade van Patrick Janssens

vrijdag 9 december 2011

schakenDe beslissing van sp.a en CD&V om samen naar de Antwerpse kiezer te trekken kan moeilijk als een echte verrassing beschouwd worden. Het is eerder een bekroning van een evolutie die zich nu reeds enkele jaren aftekent.

Al in 2006 stapte burgemeester Janssens niet mét maar eerder naast de Antwerpse sp.a naar de kiezer, met zijn ‘Patrick’ campagne. De daaropvolgende verdeling van de Antwerpse schepenmandaten drukte niet het overwicht uit dat de sp.a in de verkiezingen verworven had.

Integendeel, de burgemeester bezorgde CD&V en VLD meteen een oververtegenwoordiging in het college, en maakte daarmee nogmaals duidelijk dat zijn machtsnetwerken zich over de partijgrenzen heen uitstrekken. De jaren nadien bleef Janssens ervoor zorgen dat de sp.a zich een zeer laag profiel aanmat. Op nieuwjaarsrecepties was het partijlogo niet meer zichtbaar. Wijk- of districtsafdelingen die bij wijze van spreken toch wel eens een rode vlag durfden bovenhalen werden op de vingers getikt.

Ook het partijapparaat zelf werd geruisloos ontmanteld. De afdelingsbesturen liepen geleidelijk aan leeg, ontdaan als ze waren van geldelijke middelen of inspraakmogelijkheden in het grotere geheel. Op enkele jaren tijd viel het bestuur van de afdeling Deurne bijvoorbeeld terug van meer dan veertig actieve militanten tot een half dozijn nu. In andere districten was het niet anders. Berendrecht-Zandvliet vergadert niet meer, in Hoboken werd de actieve kern op een zijspoor gezet wegens te links. Berchem telt nog drie of vier actieven, en ga zo maar door. Wat er nog overblijft van de leden weten we niet. Dat is een goed bewaard geheim.

A-politiek

De ontmanteling van de sp.a als ledenpartij is het gevolg van een heldere visie. De burgemeester ziet zichzelf eerder als stadsmanager dan als politicus. Zijn aanpak geeft een nieuwe betekenis aan de term a(-)politiek. Janssens maakte in zijn boek ‘Voor wat hoort wat’ nogmaals duidelijk dat hij de neoliberale Europese context geenszins in vraag stelt. Voor hem komt het erop aan om in deze gegeven context optimaal te functioneren en Antwerpen als stad zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor investeringskapitaal. Vandaar ook dat het beleid voornamelijk gebaseerd is op city marketing, vastgoedontwikkeling en het ‘activeren’ en ‘responsabiliseren’ van de zwakkeren, die steeds meer naar de periferie van de stad geduwd worden en liefst nog erbuiten, en het propageren van een milde vorm van stadsnationalisme rond de ‘stralende A’. Dit laatste moet een dun laagje vernis leggen over de toenemende dualisering in de stad. We zijn toch allemaal van A?

Vandaar ook dat het hem niet moeilijk valt om optimaal samen te werken met CD&V en Open VLD. Voor die laatste partij zal het nu zeer moeilijk worden om nog buiten de aantrekkingskracht van de planeet Janssens te blijven circuleren. Alleen de dringende overkomst van Annemie Turtelboom kan nog vermijden dat het ruimteschip van Open VLD binnenkort verzengd zal worden door de stralen van A.

De vraag is ook in welke mate de ‘stadslijst’ nog wel een beroep zal doen op politici in de strikte zin van het woord. Of het niet eerder een technocratenlijst zal worden, aangevuld met enkele mediatieke figuren die zich als stemmentrekkers laten paaien om daar later voor gecompenseerd te worden door de ‘netwerken’. Voor weinigen in de huidige sp.a-fractie lijkt daarom een stralende toekomst weggelegd. Een aantal onder hen houden de eer aan zichzelf en hebben reeds beslist om volgend jaar niet meer op te komen. Anderen houden zich gedeisd in de hoop misschien toch nog in de prijzen te vallen. Janssens is ook intelligent genoeg om de stadslijst enkel af te kondigen op het niveau van de gemeenteraad, en niet in de districten. Zo kunnen de gebuisden alsnog proberen zich op districtsniveau staande te houden. De macht van de gemeenteraadsleden is trouwens al lang tot nul herleid: enkel de poulains van de burgemeester kregen af en toe de toestemming zich rond een bepaald thema te profileren. De anderen werden geacht een ijzeren fractiediscipline in acht te nemen, waardoor zij het contact met de achterban totaal verloren hebben, en ook niet meer kunnen terugvallen op delen van het partijapparaat aangezien dit er niet meer is. Vluchten kan niet meer, en veel revolte moet er op het niveau van de mandatarissen dan ook niet meer worden verwacht, terwijl de meest actieve leden de partij ondertussen de rug hebben toegekeerd.

Jezus én Barabas

Het herschudden van de kaarten maakt bovendien nogmaals duidelijk dat de komende verkiezingen niet zullen gaan tussen Janssens en De Wever: we zullen ze alletwee krijgen. De ‘lijst van de burgemeester’ kan volgens de peilingen in het allerbeste geval 30 procent van de stemmen halen, of 35 procent met de liberalen erbij, wat hem op het niveau van 2006 brengt en wat aan de burgemeester het behoud van zijn sjerp garandeert, maar geen meerderheid. Voor het vormen van een meerderheid blijft dan de keuze tussen Groen!, N-VA of het Vlaams Belang. Die keuze zal zeer snel worden beslecht in het voordeel van de N-VA die hoe dan ook als overwinnaar uit de bus komt en waarmee de sp.a nu reeds in de Vlaamse regering zit, en in feite ook in het huidige Antwerpse schepencollege (via het voormalige kartel met CD&V).

Rood! blijft bereid om ter linkerzijde in de grootst mogelijke eenheid naar de gemeenteraadsverkiezingen te gaan.

In al deze overwegingen en berekeningen blijft de Antwerpse burger natuurlijk mooi in de kou staan. Als de teneur van deze verkiezingen gezet wordt door een keuze tussen rechts, centrumrechts of extreemrechts dan ziet het er slecht uit voor de burgers die vanuit hun buurtcomités meer greep willen krijgen op hun leefomgeving. Dan ziet het er slecht uit voor de actiegroepen die vechten voor het behoud van het laatste groen in de stad. Dan ziet het er somber uit voor het stedelijk onderwijs. Dan is er geen perspectief voor de bijna 200.000 Antwerpenaren die in de omgeving van de Ring wonen en wiens levenskwaliteit aangetast wordt door lawaai en fijn stof. Dan ziet het er niet goed uit voor het stadspersoneel dat verder weggesaneerd zal worden. Dan zullen jonge mensen minder dan ooit de kans krijgen een betaalbare woning te verwerven in een stad waar de vastgoedprijzen de afgelopen tien jaar bijna verdrievoudigd zijn. Want dan krijgen we meer, nog meer van hetzelfde. Wie dacht dat Antwerpen de afgelopen jaren al werd geregeerd door een technocratie die lak heeft aan het straatprotest tegen het rooien van de bomen op de De Keyserlei, die lak heeft aan wat er in de districten leeft en die de volksraadpleging tegen de Oosterweelverbinding tracht te omzeilen en te neutraliseren, heeft nog niets gezien. ‘Het beste moet nog komen’, om het met de woorden van de burgemeester te zeggen.

Grote rokade

De enige partij die een redelijke kans maakt om –vanuit de oppositie- een zo krachtig mogelijk tegengewicht te verschaffen is Groen! De partij zal haar ambities dan wel behoorlijk moeten bijstellen. Het is natuurlijk mooi om van de huidige twee naar vier of zelfs zes of zeven zetels te springen. Om het rechtse geweld dat de stad dreigt te overspoelen te counteren is het echter nog steeds veel te weinig. Groen! zal dan ook alles uit de kast moeten halen om de linkse, rebelse onderstroom die in Antwerpen historisch aanwezig is aan te boren en zich veel explicieter dan nu al het geval is te richten naar de fel ontgoochelde sp.a-kiezers van vroeger en nu.

Daarnaast kan ook de alom gerespecteerde militantenkern van de PVDA een rol spelen, op voorwaarde dat ook de PVDA bereid is het project van de eigen partijopbouw te overstijgen.

Extreemrechts, rechts en centrumrechts hebben zich gepositioneerd op het Antwerpse politieke schaakbord. De roomsrode lijst is een ‘grote rokade’ om de sjerp van de burgemeester veilig te stellen en het huidige beleid niet enkel te bestendigen, maar om het in een stroomversnelling te brengen in tijden van budgettaire krapte en soberheid. Het is nu aan links om een tegenzet te doen. Rood! blijft daarbij bereid om ter linkerzijde in de grootst mogelijke eenheid naar de gemeenteraadsverkiezingen te gaan.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: