Skip to content

Nieuwe NMBS-structuur om liberalisering voor te bereiden

dinsdag 12 februari 2013

12fyraVooraleer Paul Magnette (PS) naar Charleroi trok om burgemeester te worden, wilde hij op een drafje een hervorming van de structuur van de Belgische spoorwegen doorvoeren. Dat botste op verzet van de vakbondsbasis. De voorgestelde structuur is geen stap naar meer efficiëntie voor personeel en reizigers, het is een voorbereiding op een liberalisering. En tot wat dat leidt, zagen we deze winter met de heisa rond de Fyra-trein. We spraken met een spoorman.

Een tweedelige structuur met NMBS en Infrabel betekent toch al dat er één entiteit – de Holding – minder is. Is dat geen stap in de goede richting van meer samenwerking?

“Het klopt niet dat er een entiteit minder zal zijn. In de plaats van de holding ontstaat HR Rail, een veredeld uitzendkantoor. Al het huidige personeel zou voor HR Rail werken en dan gedetacheerd worden naar de NMBS of Infrabel. Deze miniholding zou een eigen CEO hebben en het aantal postjes aan de top zou niet afnemen. In feite gaat de voorgestelde structuur verder op de hervorming van 2005 toen een drieledige structuur werd ingevoerd ook al bleef de NMBS als groep bestaan. Sinds die splitsing in drie entiteiten is het met de stiptheid en de dienstverlening enkel bergaf gegaan.

“Het doel van de structuur is de liberalisering van het binnenlandse verkeer. Infrabel zou instaan voor het spoorwegnetwerk: de sporen en de toegang tot deze sporen. De NMBS zou een van de operatoren zijn, met daarnaast ook ruimte voor andere operatoren. De overheid beslist vervolgens wat openbare dienstverlening is en wat niet, waarbij openbare dienstverlening even goed kan betekenen dat subsidies worden gegeven aan private bedrijven.

“Volgens Magnette zou de herstructurering de reizigers centraal stellen. Alsof het volstaat om alle communicatie met de reizigers aan de NMBS op te dragen, ook communicatie over zaken waarover niet de NMBS beslist of mogelijk zelfs amper van op de hoogte is. Het is niet door aan de communicatie te sleutelen dat er minder vertragingen en technische problemen zullen zijn.

“Met de liberalisering dreigt de dienstverlening sterker onder vuur te liggen. Bij de liberalisering van het goederenverkeer hebben we gezien dat het totale volume van het transport over het spoor in elkaar stort. Dat zal na een verkoop van Logistics niet veranderen. Mogelijk wordt het verspreid verkeer – treinen met een vracht van verschillende bedrijven – volledig afgebouwd omdat het commercieel niet interessant is. Resultaat: al dit transport zal op de weg terecht komen. Dat belooft voor het fileleed! Met 10.000 extra vrachtwagens op de weg, kan er dan een permanent smogalarm komen.

“Ook het internationaal reizigersverkeer werd geliberaliseerd. Dat is een puur commerciële dienst geworden zodat er geen dotatie meer is. Het leidt tot prijsstijgingen – voor internationaal verkeer betaal je 7 euro extra ‘dossierkosten’ als je aan het loket een ticket koopt. En het leidt niet tot betere dienstverlening. De geliberaliseerde Fyra-trein heeft dat toch voldoende aangetoond?

“Bij het onderhoud van het materieel werd in 2007 beslist om een kleiner percentage van het materieel aan de kant te houden voor onderhoud zodat meer materieel kon ingezet worden. Dat betekent minder aandacht voor onderhoud en meer technische problemen. In de ateliers werd elke handeling gemeten om zo de productiviteit met 4% op te drijven. Terwijl die productiviteit toeneemt, is er minder personeel. Vorig jaar werden in totaal 1200 personeelsleden – 100 per maand – niet vervangen.

“De laatste besparingsoperatie ging over 100 miljoen euro en leidde tot de afschaffing van treinen. Onder druk van de vakbonden en bredere lagen van de bevolking werd het oorspronkelijke plan om 962 treinen te schrappen herleid tot 193. Maar straks moet de regering opnieuw enkele miljarden besparen en komt de NMBS weer in het vizier.”

Je had het al even over de Fyra. Kampte die nieuwe hogesnelheidstrein naar Amsterdam niet gewoon met wat kinderziekten?

“Velen vragen zich terecht af waarom de bestaande Benelux-trein moest verdwijnen om plaats te maken voor een trein die doorgaans duurder is en waarvoor je moet reserveren. Hier speelt de liberalisering echter een grote rol. De Fyra wordt niet door de privé uitgebaat, maar door een samenwerking van NMBS Europe en de Nederlandse Spoorwegen. Maar het is wel een commerciële verbinding. Om er winsten mee te kunnen maken, werd de concurrentie door de goedkopere Benelux-trein afgeschaft.

“De toplui en politieke verantwoordelijken waren bijzonder snel in het doorschuiven van de zwarte piet naar elkaar en naar de constructeur. Het kan wel zijn dat er daar een probleem mee was, maar de meest evidente oplossing in de vorm van het behoud van de Benelux-trein kwam niet ter sprake. Dat past immers niet in de liberaliseringslogica. De bestaande stoptrein tussen Antwerpen en Roosendaal was nu het enige alternatief, waarbij deze trein soms een extra rit maakt tussen Roosendaal en Essen – normaal stond deze trein 40 minuten stil in Roosendaal.

“Met die technische problemen kan je overigens de vraag stellen waarom de NMBS de bouw van treinen niet zelf in handen neemt. Het geschoolde personeel dat pakweg door Ford op straat wordt gezet, zou daar een rol in kunnen spelen.”

Midden januari was er sprake van een actieplan van de vakbonden. Hoe ver staat het daarmee?

“Naar aanleiding van een geplande onderhandeling met minister Magnette hield ACOD Spoor op 10 januari een infodag. Op 9 januari werd het voorstel van Magnette – waarin geen rekening werd gehouden met het standpunt van de vakbonden – door het kernkabinet gejaagd. Op de infodag waren er 300 aanwezigen om het voorstel te verwerpen en de roep naar actie kracht bij te zetten.

“In plaats van de discussie over welk actieplan in goede banen te leiden, heeft de nationale leiding uiteindelijk ieder idee van actieplan van tafel geveegd door het door sommigen opgeworpen idee van ‘staking tot de finish’ tegenover onderhandelingen te plaatsen. Alsof er geen andere opties waren. Het resultaat was dat ineens wel over het voorstel van Magnette onderhandeld wordt, onder meer om onduidelijkheden over het statuut van het personeel weg te werken. Een gebrek aan consequent verzet tegen de voorstellen van Magnette, zal het voor de vakbondsleiding niet gemakkelijker maken om het vertrouwen van zowel het personeel als de reizigers te winnen.

“Een grote groep militanten is voorstander van een actieplan om de strijd voor een geïntegreerd spoorbedrijf aan te gaan. Die gewesten waar de ACOD-militanten op inderhaast bijeengeroepen vergaderingen voor actie stemden, kunnen het voortouw nemen en voorbereidingen treffen met infosessies en sensibiliseringscampagnes naar personeel en reizigers toe. Dat kan de druk verhogen, ook om een nationaal comité van ACOD Spoor te houden om daar een degelijk actieplan uit te werken met personeelsvergaderingen, pamflettenacties onder reizigers, solidariteit met andere sectoren, stakingsacties,…”

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: