Skip to content

Staking bij Agfa-Gevaert in Mortsel: de strijd voor arbeidsduurvermindering is opnieuw begonnen.

dinsdag 4 maart 2014

Na de interprofessionele en sectorale onderhandelingen is het de beurt aan bedrijfsoverleg. Bedrijfs-cao’s met allerlei regelingen rond verloning, werkduur, premies en verlof moeten vernieuwd en liefst verbeterd worden. De vakbonden bij Agfa-Gevaert kozen voor een ‘nul-cao’ en dus uitsluitend voor de verlenging van de bestaande bepalingen. Daarop heeft zich de problematiek van het brugpensioen gevestigd. Sinds 2012 vervangt het ‘Stelsel van Werkloosheid met bedrijfsToeslag’ (SWT) de brugpensionering. Ook al zijn er op het niveau van de sector afspraken rond verleningen van diverse stelsels gemaakt, deze moeten mee in de bedrijfs-cao worden opgenomen, wil men er gebruik van kunnen maken.

Brugpensionering zoals voordien kan nog steeds vanaf 60 jaar, terwijl het SWT vroeger mogelijk is, afhankelijk van de loopbaan (56 jaar voor een lange loopbaan, 58 jaar zwaar beroep/nachtshift) en van de bedrijfs-cao. Ook de door de werkgever betaalde financiële bijpassing is voorwerp van onderhandeling. De directie van Agfa wil zich beperken tot het algemene minimum en dus zo weinig mogelijk bijpassen. De verhoogde aanvullende werkgeversvergoeding die reeds jaren wordt gegeven, wil de werkgever reduceren, liefst nog afschaffen. Dergelijk perspectief is voor de werkers van AGFA geen optie. Dit verklaart waarom de ontwerp-cao werd afgekeurd met een ruime meerderheid van 67%. Ook de langdurige staking is de uitdrukking van de wil om het recht af te dwingen vroeger te stoppen met werken zonder daarom een zware financiële aderlating te moeten incasseren. Het conflict is dus ook de uitdrukking van de wil om minder lang te werken, een soort arbeidsduurvermindering in relatie tot de gehele loopbaan.

Krachtmeting over SWT

Het feit dat het SWT-stelsel voorwerp is van een onderhandeling met een cao heeft de deur geopend voor een krachtmeting. In het geval van Agfa is de sterke actiebereidheid een bewezen feit. Van de 1200 werkers in Mortsel, heeft een grote meerderheid sinds 10 dagen het werk neergelegd. Agfa heeft geld genoeg om de bijpassing te betalen waar SWT-ers recht op hebben! De volgende jaren zouden er jaarlijks 15 à 30 werkers kunnen vetrekken via dit stelsel, ook wanneer er geen herstructuring plaats grijpt. De inzet van de staking is: hoeveel hou je over als je vertrekt?

Het is ons leven en we hebben er maar één!

De afbouw van brugpensionering sinds het generatiepact van 2005 heeft de mogelijkheid ontnomen naakte ontslagen te vermijden. Voor de individuele werkers is de verstrenging van de brugpensioenregelingen een weinig opbeurend perspectief om langer te moeten gaan werken, terwijl de fysieke slijtage zich laat voelen en men ook wel van de oudere dagen wil genieten. Iets wat vele arbeiders, zeker met jaren vol-continu werk, meer ervaren dan bijvoorbeeld kaders of bedienden. Laten we niet vergeten dat de gemiddelde levensverwachting bij arbeiders zich onder de 70 jaar situeert en als we de analyse maken op basis van gezonde levensjaren, is de kloof nog groter. Voeg daarbij het feit – bewezen volgens epidemiologische studies – dat jarenlange verstoorde nachtrust en nachtwerk de kans tot maag en darmkanker verdubbelen en het besluit is vanzelfsprekend: arbeiders hebben levensjaren opgeofferd aan de ondernemingen en hebben bijgevolg volwaardig recht op minder werkjaren zonder loonverlies.

Het conflict bij Agfa is dan ook een testconflict. De uitkomst zal mee bepalend zijn voor wat elders ook de norm zou moeten zijn. Vroeger stoppen met werken moet gekoppeld worden aan een financiële compensatie waarbij men niet onder de grens komt van 85% van het laatst verdiende loon.

‘Maar er is geen geld!’ Fout, het grote geld is verbrast en verschwünden…

Op de legitieme eis van de actievoerders wordt natuurlijk geantwoord met de noodkreet ‘er is geen geld!’. Welnu dat kan soms het geval zijn. Maar soms ook niet. Als we kijken naar de situatie van Agfa-Gevaert, kunnen er heel wat vraagtekens geplaatst worden bij deze noodkreet. Je kan immers stellen dat de arbeiders in Mortsel het slachtoffer zijn van:

–       Het wanbeleid van de directie;

–       Het ontbreken van openbare pensioenen in de Angelsaksische landen (want de jaarrekeningen van Agfa moeten dat globaal dragen);

–       De private pensioenen die geconfronteerd worden met lage rentes wegens de aanslepende financiële crisis;

–       De bezuinigingen in Griekenland (ook dat weegt door op de balans)

–       De ongedurige aandeelhouders (zoals er wel meer zijn)

Er is de voorbije jaren geen dividend uitbetaald. De winsthonger van de aandeelhouders is dus groot en zij zetten het management aan tot onwil… Het verhaal van Agfa is er wel één van ongelooflijke strategische beleidsblunders. Je vraagt je af waarom dat management nog toplonen uitbetaald krijgt? Zo miste het management in het verleden de trein van de digitalisering. En vandaag krijgt Christinao Reinaudo een loon van 1,8 miljoen euro, terwijl hij de stijging van de zilver- en aluminiumprijs blijkbaar niet goed heeft ingeschat en ook nog eens strategische blunders maakte inzake opties op die grondstoffen.

Dus wil Agfa 8 miljoen euro besparen door terug te komen op eerder gemaakte afspraken inzake brugpensioen! Waar gaat het eigenlijk over?

Ten gevolge van de nieuwe boekhoudkundige regels (IAS19) moet Agfa de pensioenverplichtingen anders boeken. Die werden vroeger over verschillende jaren gespreid maar moeten voortaan onmiddellijk in de balans worden opgenomen.

Agfa heeft pensioenverplichtingen van 1,17 miljard euro maar slechts een opgebouwde pensioenreserve van 767 miljoen euro. Door de verwerking van de pensioenverplichtingen daalt het eigen vermogen van 978 miljoen euro naar 211 miljoen euro.

Volgens De Tijd (6 februari 2013) is Agfa ‘eigenlijk een pensioenfonds dat ook aan beeldvorming doet’. ‘Dat Agfa van alle Belgische bedrijven met de grootste pensioenlast kampt, ligt aan de geschiedenis van de groep. Een groot deel van de vroegere (intussen opgedoekte) operationele afdelingen zijn Duits, Amerikaans en Brits. En in die landen moeten bedrijven , in tegenstelling tot in België waar de sociale zekerheid de hoofdspeler is, grotendeels zelf in de pensioenopbouw van hun leden voorzien. Agfa heeft het extra probleem dat het huidige werknemersbestand in die drie landen nog slechts een fractie is van het aantal gepensioneerden, zodat pensioenbijdragen van het personeel weinig zoden aan de dijk brengen.’

De lage rente zorgt er verder voor dat het bedrijf zelf meer moet ophoesten voor zijn pensioenfonds.

Agfa bezit tevens een pakket Griekse obligaties ter waarde van ongeveer 100 miljoen euro waarvoor het wegens het Griekse schuldherschikkingsprogramma opnieuw een deel moest afschrijven. Die obligaties zijn verkregen omdat Griekse ziekenhuizen hun betalingen niet konden voldoen.

Dit zorgt ervoor dat het aandeel van Agfa ten gevolge van de daling van het eigen vermogen het aandeel niet langer noteert aan 0,3 keer de boekwaarde maar wel tegen 1,2 keer de boekwaarde. (De Tijd, 7 februari 2013) Dat maakt de aandeelhouders zenuwachtig. Hun aandelen zijn immers fors duurder geworden. Na vele jaren zonder dividend willen ze nu stilaan boter bij de vis. Want dure aandelen en geen dividend … dan worden die verkocht en dan keldert de koers.

Het opnemen van de toekomstige pensioenverplichtingen in de balans betekent wel niet dat Agfa dat bedrag in één keer moet ophoesten. De jaarlijkse pensioenkost bedraagt immers geen 800 miljoen euro maar ongeveer 60 miljoen euro.

Immers, nog volgens De Tijd (7februari 2013) zijn er ook positieve gevolgen van de nieuwe boekhoudregels. ‘Zo zal de resultatenrekening vanaf 2013 rooskleuriger ogen. De jaarlijkse pensioenkosten zullen dalen van 92 miljoen euro in 2012 naar 60 miljoen euro in 2013. Het positieve verschil van 32 miljoen euro in de resultaten van het bedrijf komt omdat er met de nieuwe boekhoudregels geen overgedragen pensioenverplichtingen meer bekostigd moeten worden.’

En Agfa boert goed genoeg om aan die jaarlijkse verplichtingen te voldoen. Uit de resultaten van de eerste drie kwartalen van 2013 blijkt dat de groep een brutowinst (voor herstructureringskosten en voor niet-recurrente resultaten) boekt van 192 miljoen euro. Dat is 27,9% van de omzet! Er is een recurrente EBIT van 26 miljoen euro en recurrente EBITDA van 46 miljoen euro. Hierbij zijn de jaarlijkse pensioenlasten al verrekend! Moet er nog geld zijn? Voor de aandeelhouders zal het nooit genoeg zijn!( http://www.agfa.com/co/global/en/internet/main/news_events/2013/CO_20131113_Q3_results_NL.jsp)

Er valt ook nog op te merken dat de aandeelhouders vorig jaar een voorstel met betrekking tot de verloning van de ceo’s hebben afgewezen Door recente wetgeving uit 2010 moeten veel bedrijven aanpassingen in hun statuten inschrijven: de variabele vergoeding moet volgens het artikel 520ter van het Wetboek van Vennootschappen voor de helft gebaseerd zijn op prestaties over meer dan één jaar.

Ten minste een vierde moet gebaseerd zijn op vooraf vastgelegde en objectief meetbare prestatiecriteria over een periode van minstens twee jaar, en ten minste een ander kwart op zulke criteria over een periode van minstens drie jaar. Deze regel geldt voor variabele verloningen die een kwart of meer van de jaarlijkse remuneratie uitmaken.

Bij Agfa zit het topmanagement net boven die drempel van 25 procent, en is de bonus bijna volledig in cash en volledig verdiend op korte termijn (ten hoogste één jaar). Agfa stelde zijn aandeelhouders voor af te wijken van de regel, wat volgens de wet ook kan wanneer de aandeelhouders daarmee instemmen.

Kortom, de soepelheid wanneer het over belang van het management en de aandeelhouders gaat, staat in schril contrast met de halsstarrigheid wanneer het over het werkersbelang gaat.

Geschreven door Stephen Bouquin, Mischa Van Herck, Ivo Janssen

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: