Skip to content

7. Kwaliteitsvol onderwijs en vorming moeten terug voorrang krijgen

De verwachte aangroei van de bevolking in de komende jaren is – naast inwijking – onder meer te danken aan het groter aantal geboorten. Voor deze nieuwe generaties is er niet minder nood aan kinderopvang én onderwijs dan bij de vorige generaties. Op dat vlak stellen zich nu al grote problemen, die in de toekomst alleen maar groter dreigen te worden. Om de huidige voorziene groei van het aantal leerlingen op te vangen zullen er 20 hectaren aan scholen bijgebouwd moeten worden!

Door de technologische ontwikkeling worden ook steeds hogere eisen gesteld aan jongeren wanneer ze op de arbeidsmarkt terechtkomen. Het onderwijs moet de schoolgaande jeugd bewapenen met kennis en vaardigheden die hen in staat stellen om een job te vinden en een toekomst op te bouwen. Economische motivaties mogen echter niet de enige reden zijn voor een kwaliteitsvol en toegankelijk onderwijs: onze jeugd heeft recht op een degelijke algemene vorming opdat ze kunnen uitgroeien tot bewuste, kritische en mondige burgers. Vandaag loopt er heel wat mis met het onderwijs. Sinds midden jaren ‘80 wordt het onderwijs in ons land getroffen door de ene saneringsoperatie na de andere. Alle netten werden getroffen door die besparingen. Het nettoresultaat van deze structurele saneringen is dat het aandeel van het totale onderwijsbudget t.o.v. het bruto regionaal product in Vlaanderen gedaald is van 7% in 1980 tot minder dan 5% vandaag.

Het stedelijk onderwijs in Antwerpen, dat in laatste instantie onder de verantwoordelijkheid van het stadsbestuur staat, is zeker niet gespaard gebleven. In 2001 werd 240 miljoen BEF (6 miljoen euro) bespaard op het stedelijk onderwijs. Sindsdien wordt onderwijs op droog zaad gelegd waardoor er een steeds grotere discrepantie ontstaan is tussen de middelen die het stadsbestuur bereid is om te investeren, en de behoeften inzake lesgeven, personeel, GOK-uren, klaslokalen, noem maar op.

In het schooljaar 2010-2011 werd het stedelijk onderwijs in Antwerpen omgevormd tot een extern verzelfstandigd bedrijf: een Autonoom Gemeentelijk
Bedrijf (AGB). Dit ging gepaard met een verdoken bezuinigingsoperatie en het opdrijven van de flexibiliteit van het personeel. De werkingsbudgetten van de scholen worden systematisch naar beneden herijkt door het AGB. Bovendien vrezen we, samen met de vakbonden, dat een verregaande verzelfstandiging zal uitmonden in ‘fase 3’: de privatisering van het stedelijk onderwijs waarbij scholengroepen externe financiering (sponsoring) gaan moeten zoeken (al dan niet via Publiek-Private Samenwerking). Het onderwijzend personeel keurt terecht de takenflexibiliteit af. Voor hen is dit een miskenning van hun beroep en het is inderdaad zo dat je niet met 101 taken en zaken kunt bezig zijn én dan nog eens goed lesgeven ook. Lesgeven voor ‘moeilijke klassen’ is bijna de regel geworden en dat slorpt heel veel energie op. Onder andere daarom staakten op 23 maart 2011 75% van alle leerkrachten in het stedelijk onderwijs, versterkt door een betoging met 1.500 aanwezigen, tegen de eerste voorstellen om de flexibiliteit van het personeel te verhogen.

In plaats van toenemende rationalisatie en flexibilisering is er dringend nood aan een forse herfinanciering van het stedelijk onderwijs. Honderden leerlingen verblijven nu reeds in containerklassen. Constructies van publiek-private samenwerking (Masterplan) bieden geen oplossing want er is geen garantie op een permanente investering en uiteindelijk moet het onderwijs ook ‘huishuur’ betalen in ruil voor de financiering van het bouwen van scholen. Dit zet de deur open voor inmenging van de private sector, waarbij eindtermen vervangen zullen worden door beroepsprofielen, en het algemeen vormend karakter van het onderwijs enkel nog van toepassing is voor doorstromingsrichtingen.

De bestaande infrastructuur is vaak ook niet aangepast aan de richtingen die ingericht worden, noch aan de technologische vooruitgang. Problemen met veiligheid en hygiëne zijn schering en inslag. Er is een chronisch tekort aan leerkrachten omdat de Vlaamse overheid de personeelsomkadering – waar een school recht op heeft – ‘afroomt’ (jaarlijkse besparing van 115 miljoen euro). Hierdoor krijgen scholen nog steeds niet de basisomkadering waar ze 20 jaar geleden recht op hadden. Globaal betekent dit 2.000 extra leerkrachten en op Antwerps niveau zouden er onmiddellijk 500 aangeworven moeten worden. Door dit tekort worden de klassen te groot, wat het lesgeven bemoeilijkt en de onderwijskwaliteit aantast. Ook leidt dit tot een stijging van de werkdruk, waardoor leerkrachten nog voor hun 35 een burn-out ondergaan. Gecombineerd met de geslonken kansen op benoemingen en de vele tijdelijke
contracten, leidt dit ertoe dat 40% van de jonge leerkrachten in Antwerpen het onderwijs verlaat binnen de 5 jaar. Dit bemoeilijkt dan weer de zoektocht naar nieuwe leerkrachten.

De scholen in het Buitengewoon Secundair Onderwijs (BUSO) zitten overvol. Men wil dit ‘aanpakken’ door het BUSO voor een groot deel af te schaffen en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften te ‘integreren’ in het gewoon onderwijs. Op zich niet slecht om een ‘ghettoïsering’ tegen te gaan, maar de vereiste is wél de nodige middelen daar tegenover te plaatsen. En dit is hoegenaamd niet het geval. Dit zal de job van leerkrachten enkel verzwaren en de kwaliteit van het onderwijs nog verder in het gedrang brengen.

Door een tekort aan administratief personeel moet onderwijzend personeel zich ook té veel met administratieve taken bezighouden. Ten slotte worden ook allerlei vormen van zeer nuttige sociale omkadering systematisch afgebouwd, zoals de gratis opvang voor en na de schooltijd, het medisch schooltoezicht, het tandheelkundig nazicht, het opsporen en remediëren van spraakstoornissen, een pedagogisch centrum, openluchtklassen, stedelijk onderhoudspersoneel…

De noden zijn hoog. Een op vier Antwerpse kinderen groeit op in een ‘kansarm’ gezin. Het onderwijssysteem zoals het vandaag functioneert (en dit ondanks de inzet van het lerarenkorps) vergroot momenteel de achterstand bij sommigen, in plaats van ervoor te zorgen dat er zo weinig mogelijk afhaken. Antwerpen stond in het verleden bekend om zijn vooruitstrevend en emancipatorisch stedelijk onderwijs dat zeer veel aandacht besteedde aan de ontwikkeling van sociaal kwetsbare kinderen, zonder dat dit ten koste ging van de kwaliteit van de vorming van de sterkere leerlingen. We moeten dit project in ere herstellen. Investeringen in de ‘stad der scholen’ dringen zich dan ook op!

Daarom stelt Rood! voor:

  • Het verdedigen op alle niveaus van de eis om 7% van het BRP te investeren in het onderwijs. Rood! zal elk initiatief van vakbonden en andere organisaties die mobiliseren om deze eis kracht bij te zetten ondersteunen en waar mogelijk zelf initiatieven nemen;
  • IJveren voor een volstrekt gratis onderwijs vanaf de kleuterschool tot en met de secundaire school, met gratis voor- en naschoolse opvang en openluchtklassen;
  • De financiële middelen uit het Havenbedrijf die voorzien werden voor het aanleggen van de Oosterweelverbinding moeten herbestemd worden naar investeringen in het onderwijs;
  • Investeren in het onderwijs door te voorzien in meer gebouwen, een betere omkadering (verhouding onderwijzend personeel/aantal leerlingen, het aantal GOK-uren), kleinere klassen, soepelere vervanging van afwezige leerkrachten, taakbegeleiding, prioriteit voor het taalonderwijs, extra pedagogische begeleiding voor leerlingen, leerkrachten en scholen, de hernieuwde uitbouw van het pedagogisch centrum. Het vrijmaken van alle middelen die nodig zijn om de onderwijsinfrastructuur af te stemmen op de demografische en technologische ontwikkelingen;
  • De ‘verzelfstandiging’ van het onderwijs terugschroeven en investeringsbudgetten op lange termijn garanderen. De afschaffing van het Autonoom Gemeentelijk Bedrijf. Het stedelijk onderwijs moet terug onder de rechtstreekse verantwoordelijkheid vallen van het stadsbestuur, onder controle van de gemeenteraad en met inspraak van vakbonden en ouderverenigingen;
  • De stedelijke basisscholen uitbouwen op het niveau van de wijken, gebaseerd op de demografische evoluties in die wijken, zodat elk kind tot 12 jaar op een veilige manier naar school kan in de eigen buurt;
  • Geen PPS-constructies en/of containerklassen maar openbare aanbestedingen die resulteren in openbare eigendom;
  • Een loonsverhoging voor alle leerkrachten in het stedelijk onderwijs om motivatie te versterken en uitval te verminderen;
  • Het behoud van een TBS-systeem op stedelijk vlak gefinancierd via een verhoging van de hoteltaks;
  • De pedagogische ondersteuning van het onderwijzend personeel opnieuw versterken en uitbouwen; herinvesteren in de stedelijke CLB’s opdat alle jongeren op de nodige begeleiding kunnen rekenen;
  • In elke wijk een stedelijk dienstencentrum oprichten met naschoolse opvang met culturele, muzikale en sportieve activiteiten zodat een alternatief voor ‘rondhangen’ geboden kan worden;
  • Kindervreugd verder uitbouwen naar alle lagen van de bevolking toe en opnieuw gratis maken voor iedereen;
  • Meer middelen en medewerkers vrijmaken voor de kinder-, jongeren-, blokkers- en andere hulptelefoonlijnen, gekoppeld aan een grootschalige promotie ervan;
  • Steunpunt verbeteren voor laagdrempelige vorming voor beide ouders, gericht op bijstand bij opvoeding en kinderen;
  • Ouderschapsvorming opnemen in het leerprogramma voor de laatstejaars studenten normaalschool;
  • Het stedelijk onderwijs herfinancieren tot op het niveau van de jaren ‘80 van de vorige eeuw, wat het procentuele aandeel in de stedelijke begroting betreft. Het specifiek karakter van het stedelijk onderwijs vrijwaren, dat gericht is op kleinschalig en kindvriendelijk onderwijs voor iedereen, jongens en meisjes, ‘witte’ en ‘gekleurde’ kinderen, waar allen gestimuleerd worden in hun creativiteit en assertiviteit;
  • Het volledige behoud van het onderwijs voor sociale promotie, met inbegrip van het deeltijds kunstonderwijs;
  • Voor het behoud van, en investeringen in het BUSO van het stedelijk onderwijs;
  • IJveren voor een emancipatorisch onderwijs, door een actieve bijdrage te besteden aan de bestrijding van de kansarmoede (in samenwerking met initiatieven van buiten de scholen);
  • Het seculiere karakter van het stedelijk onderwijsnet behouden en verdedigen; etnisch-religieuze verkaveling tegengaan en de school als gemeenschappelijke ruimte, kruispunt, ruggengraat en bindmiddel van een interculturele samenleving versterken;
  • Het universele en interculturele karakter van het onderwijs versterken door in de leerprogramma’s aandacht te besteden aan de bijdragen van andere culturen aan de ontwikkeling van wetenschap, kunst en cultuur als gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid;
  • Het uitbouwen van een werkelijk kwaliteitsonderwijs, dat aansluit bij de leefwereld en de ontwikkeling van de jongeren om hen zo veel mogelijk te stimuleren in hun ontwikkeling (het beste onderwijs is immers geen onderwijs voor de besten, maar wel onderwijs waar iedereen beter van wordt);
  • IJveren voor een netdoorbrekende samenwerking tussen de verschillende onderwijsnetten (stedelijk, provinciaal, gemeenschaps- en vrij onderwijs), waarbij scholen uit een ander net die eveneens een emancipatorisch beleid voeren mee kunnen genieten van de extra-omkadering;
  • Geen afschaffing van vakken en studierichtingen om economische redenen. De inrichting van het onderwijs moet rekening houden met constante technologische innovaties en moet dan ook verder durven kijken dan de onmiddellijke noden van bedrijven. Leerlingen moeten dankzij een goeie basisopleiding in staat zijn zich bij te scholen of te herscholen;
  • De discriminatie van alle achtergestelde leerlingen tegengaan, niet door het stimuleren van individuele leerlingen, maar wel door een aangepaste aanpak van de sociale problematiek van achterstelling;
  • Herintegratie van geprivatiseerde poetsdiensten in het stedelijk onderwijs;
  • Stop de interimcontracten in het stedelijk onderwijs. Leerkrachten hebben recht op een vaste benoeming; geen afbouw van de statuten.

 

Ga terug naar de inhoudstafel

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: